Zakup broni używanej

Należy pamiętać, że z zakupem broni używanej jest trochę jak z zakupem używanego samochodu - im lepiej znasz temat, tym więcej potencjalnych wad czy problemów jesteś w stanie zauważyć. Dlatego bardzo ważna jest wiedza na temat broni oraz konkretnego modelu który chcesz kupić.

Dużym atutem będzie, jeśli przed zakupem używanej sztuki uda ci się "obmacać" sztukę nową, dotknąć, sprawdzić jak działa, najlepiej postrzelać. Dzięki temu będziesz miał punkt odniesienia przy zakupie używki.

Jeśli nie czujesz się na siłach, lepiej po prostu uzbieraj na broń nową, gdzie będziesz miał gwarancję ze sklepu i dostęp do części wymiennych.

Przed strzelaniem

Sprawdź:

Zgodność numerów (Numery Seryjne): W Polsce to kwestia krytyczna. Sprawdź, czy numery na szkielecie, zamku i lufie są takie same. Jeśli są różne – broń jest „składakiem”. Jest to legalne, o ile każda istotna część jest wpisana w książeczkę sprzedającego, ale drastycznie obniża to wartość kolekcjonerską i odsprzedażową.
Zgoda na rozkładanie: Jeśli sprzedający nie pozwala Ci rozłożyć broni (Field Strip) do podstawowego czyszczenia – zrezygnuj z zakupu. To jak kupowanie kota w worku.
Śruby i piny: Spójrz na główki śrub. Jeśli są „zjechane”, porysowane lub wyrobione, oznacza to, że w broni grzebał domorosły rusznikarz przy użyciu nieodpowiednich narzędzi. Jeśli są tylko "zarysowane" (tzn. widać, że były odkręcane) dopytaj, co i dlaczego było robione.

Pistolet

Najpopularniejsza kategoria. W 90% przypadków będziesz oglądać pistolet samopowtarzalny (np. Glock, CZ, Walther).

Inspekcja zewnętrzna

Luz zamek-szkielet: Chwyć broń i potrząśnij nią. Delikatny luz jest akceptowalny w broni bojowej (Glock), ale w sportowej (np. CZ Shadow, 1911) powinien być minimalny.
Zrzut magazynka: Magazynek powinien wypadać swobodnie pod własnym ciężarem po naciśnięciu przycisku. Jeśli trzeba go wyciągać siłą – szkielet może być zdeformowany lub gniazdo zabrudzone.

Inspekcja wewnętrzna (po rozłożeniu)

Lufa:
- Spójrz pod światło. Gwint musi być wyraźny i ostry.
- Szukaj wżerów (ciemnych kropek/plam) – to korozja, której nie da się cofnąć.
- Korona lufy: Spójrz na sam wylot lufy. Krawędź musi być idealna. Jakiekolwiek obicie czy zadzior w tym miejscu może znacząco pogorszyć celność.
Ryglowanie: Spójrz na występy ryglujące na lufie i odpowiadające im wycięcia w zamku. Krawędzie powinny być ostre, a nie "zaokrąglone" od uderzeń (chyba że taka jest konstrukcja, np. Glock ma specyficzny blok ryglowy).
Pęknięcia szkieletu: W pistoletach polimerowych (Glock, S&W MP) sprawdź okolice wtopionych szyn metalowych. W pistoletach metalowych sprawdź okolice gniazda żerdzi sprężyny powrotnej.

Test "na sucho" (Dry Fire) – zawsze zapytaj o zgodę!

Ściągnij spust, trzymając go wciśnięty, przeładuj zamek. Powoli odpuszczaj spust, aż usłyszysz "klik" (reset). Reset powinien być wyraźny, krótki i słyszalny. Jeśli spust „chrobocze” lub reset jest niepewny – mechanizm wymaga serwisu.
Przy rewolwerach sprawdź tzw. timing. Przy bardzo powolnym odciąganiu kurka bęben musi się zablokować (kliknąć) ZANIM kurek osiągnie pełną pozycję tylną. Sprawdź też szczelinę między lufą a bębnem (powinna wynosić ok. 0.10–0.25 mm).

Strzelby "Łamane" (Boki i Dubeltówki)

Test klucza (Top Lever): Po zamknięciu strzelby, klucz otwierania powinien znajdować się lekko po prawej stronie osi broni. Jeśli jest na środku lub po lewej – broń jest już mocno "wytarta" na ryglowaniu i ma duży przebieg.
Luz na baskili: zdejmij czółenko (przednie drewno), chwyć za lufy i kolbę, i spróbuj poruszać na boki. Jeśli czujesz luz ("klekotanie") – broń wymaga uwagi rusznikarza.
Wgniecenia lufy: spójrz przez lufy pod światło. Powinieneś widzieć idealne, koncentryczne kręgi światła. Jeśli kręgi są załamane lub jajowate – lufa ma wgniecenie lub wybrzuszenie.

Strzelby "Pompy" i Samopowtarzalne

Magazynek rurowy: Sprawdź, czy rura magazynka (pod lufą) nie ma wgnieceń. Nawet małe wgniecenie uniemożliwi lub utrudni ładowanie amunicji lub zablokuje popychacz.
Czoki: Jeśli strzelba ma wymienne czoki, muisz spróbować je wykręcić. Zapieczony, zardzewiały czok to częsta wada ukryta. Jeśli nie da się go ruszyć ręką lub kluczem – traktuj lufę jako uszkodzoną (koszt naprawy może przewyższyć wartość broni).
Szyna celownicza: Sprawdź, czy nie jest odlutowana/odklejona w żadnym punkcie.

Karabiny czterotaktowe (Sztucery myśliwskie i sportowe)

Wypalenie stożka przejściowego (Throat Erosion): To miejsce, gdzie zaczyna się gwint (zaraz za komorą nabojową). Bez boroskopu (kamerki inspekcyjnej) jest to trudne do oceny, ale jeśli początek gwintu wygląda na "rozmyty" lub matowy w porównaniu do reszty lufy, karabin ma duży przebieg.
Test z nabojem (Bullet Test): Jeśli nie masz przyrządów, weź nabój (samego pocisku) w odpowiednim kalibrze i spróbuj włożyć go czubkiem do wylotu lufy.
- Dobrze: Pocisk wchodzi tylko częściowo, widać spory kawałek miedzi/płaszcza przed łuską.
- Źle: Pocisk wpada aż po szyjkę łuski ("połyka kulę"). Oznacza to, że wylot lufy jest rozkalibrowany – broń nie będzie celna.
Bedding i łoże: Sprawdź, czy lufa jest "pływająca". Powinieneś być w stanie przesunąć kartkę papieru między lufą a łożem (drewnem/plastikiem) aż do samej komory zamkowej. Jeśli lufa dotyka łoża, celność będzie zmieniać się wraz z temperaturą lufy.

Karabiny samopowtarzalne (AR-15, AK)

AR-15: Wyciągnij suwadło (BCG). Sprawdź gas key (tę rurkę na górze suwadła) – czy śruby są dobrze zaklepane? Sprawdź luzy między upperem a lowerem (górą a dołem). Lekki luz jest normalny, duży luz świadczy o zużyciu.
AK: Spójrz na czoło tłoka gazowego – czy nie ma tam wżerów (korozyjna amunicja z demobilu robi swoje). Sprawdź nity na korpusie – czy żaden nie jest luźny. Luźne nity w AK oznaczają koniec żywota szkieletu.

Aspekty prawne i formalności

Kupując broń używaną od osoby prywatnej, pamiętaj o biurokracji:

Musisz mieć ważną promesę na zakup broni. Sprzedający musi ją zachować dla siebie (to jego podkładka, że zbył broń legalnie). Ty zostajesz z umową.
Umowa kupna-sprzedaży nie ma urzędowego wzoru, ale musi zawierać:
- Dane obu stron (z nr dowodu osobistego).
- Numery pozwoleń na broń i organ wydający.
- Markę, model, rok produkcji (jeśli jest znany), kaliber i numery seryjne broni.
- Datę i godzinę przekazania broni (w skrajnych przypadkach - np. wypadku z bronią tego samego dnia - godzina przekazania broni może być kluczowa!)
- Umowę warto sporządzić w czterech egzemplarzach (z dwóch które dostaniesz jako kupujący, jeden egzemplarz musisz wysłać do WPA. Drugi warto zachować dla siebie).
Wyrejestrowanie i rejestracja:
- Masz 5 dni na rejestrację broni w swoim WPA.
- Sprzedający ma obowiązek wyrejestrować broń (zazwyczaj niezwłocznie).
Jeśli wartość broni na umowie przekracza 1000 PLN, musisz złożyć deklarację PCC i zapłacić 2% podatku w Urzędzie Skarbowym (masz na to 14 dni).

"Przebieg" broni

Każdy rodzaj broni, każdy producent i model a w końcu każda sztuka - w zależności od sposobu użytkowania (na przykład strzelanie "mocną" amunicją) będzie miał inne definicje co do tego, czym jest "duży" przebieg. Tak "bardzo z grubsza" można powiedzieć, że:

do 1'000 sztuk wystrzelonej amunicji - broń się "dociera"
ok. 10'000 - należy spodziewać się pierwszych "poważnych" wymian
jednocześnie znane są przypadki broni o przebiegach kilkuset tysięcy

Dlatego istotnym aspektem jest odpowiednia konserwacja. Nie za częsta ani nie za rzadka, przy użyciu odpowiednich środków zapewni broni długowieczność.

Oczekiwania odnośnie ceny

Oczywiście, te oczekiwania są bardzo zależne od samej broni - będą się znacznie różnić na przykład w przypadku zabytkowej broni kolekcjonerskiej. Jednak w przypadku broni masowej duże odstępstwa od "zdroworozsądkowych" wartości powinny co najmniej spowodować dokładniejsze rozpoznanie tematu. I tak możemy z grubsza oczekiwać:

Broń w stanie idealnym ("szafowa", wystrzelone 2 paczki amunicji): 70-80% ceny sklepowej.
Broń normalnie używana (widoczne przetarcia oksydy, sprawna technicznie): 50-60% ceny sklepowej.
Broń z wadami lub bardzo zużyta (do renowacji/tuningu): poniżej 40% ceny sklepowej.

Cenę sklepową można znaleźć oczywiście w "swoim" sklepie, ale też porównać z innymi sklepami w całej Polsce. Tego typu porównywarki znajdziesz w linkach.